Zdjęcie wykonane po zakończeniu działań wojennych, przedstawia księdza w
mundurze oficera Wojska Polskiego na Zachodzie.
Ks. Stanisław Chmielewski (1908–1998)
Kapelan wojskowy, żołnierz-tułacz, duszpasterz Monkiń
Ks. Stanisław Chmielewski, syn Aleksandra, urodził się 20 sierpnia 1908 roku we wsi Dąbki,
województwo łomżyńskie (obecnie podlaskie).
Święcenia kapłańskie przyjął 27 maja 1932 roku w Łomży z rąk biskupa Stanisława Kostki
Łukomskiego.
Kapłaństwo przed II wojną światową
1932–1933: Wikariusz w parafii Bakałarzewo.
1933–1936: Wikariusz w parafii Tykocin.
1938–1939: Administrator parafii Grajewo.
Fotografia z czasów kapłańskich przed wojną, prawdopodobnie wykonana tuż po
święceniach.
Kapelan wojskowy w 1939 roku
25 sierpnia 1939 roku został powołany do służby jako kapelan wojskowy III Szpitala Okręgowego w
Grodnie, w stopniu kapitana. Wziął udział w kampanii wrześniowej 1939 roku, niosąc posługę
duchową rannym i żołnierzom.
Po zajęciu Grodna przez Armię Czerwoną został internowany na Litwie, a następnie znalazł się w
Wilnie, gdzie na mocy pozwolenia metropolity pełnił funkcję duszpasterza wśród polskich uchodźców
i mieszkańców.
Fotografia żołnierzy 5 Wileńskiej Brygady Piechoty, upamiętniająca pobyt we
Włoszech.
Aresztowanie przez NKWD i zesłanie
W maju 1941 roku, podczas powrotu do rodziny w parafii Łambrowa, został aresztowany przez
NKWD na stacji w Czyżewie. Trafił do aresztu śledczego w Białymstoku, a następnie do Wilna, skąd
został zesłany na Ural, do obwodu Swierdłowskiego.
W obozie pracy przymusowej na Uralu przebywał do 15 stycznia 1942 roku, pracując przy wyrębie
lasu i pełniąc funkcje duszpasterskie wśród współwięźniów.
Fotografia przedstawia żołnierzy 2 Korpusu Polskiego; wśród nich znajdował się ks.
Chmielewski jako kapelan.
W Armii Andersa
Po ogłoszeniu „amnestii” dla Polaków, 15 stycznia 1942 roku odzyskał wolność. Już 28 lutego 1942
roku ochotniczo wstąpił do Armii Polskiej w ZSRR, jako kapelan wojskowy.
Posługiwał:
w Uzbekistanie (Samarkanda) — odprawiając msze m.in. w kinie sowieckim,
w Iranie i Iraku — wśród formujących się oddziałów polskich,
w Palestynie i Egipcie — gdzie od maja 1943 roku pełnił opiekę duszpasterską w Ośrodku
Polskim w Jerozolimie i wśród młodzieży junackiej.
Odprawiana przez ks. Chmielewskiego msza święta dla żołnierzy Polskich Sił
Zbrojnych na Zachodzie w plenerze włoskich gór.
W czerwcu 1943 roku został sfotografowany z brewiarzem podczas powrotu z pustyni św. Jana
Chrzciciela w Palestynie.
Kampania włoska i Monte Cassino
W lutym 1944 roku został skierowany do Włoch. Jako kapelan 5 Wileńskiej Brygady Piechoty
uczestniczył w kampanii włoskiej, w tym w słynnej bitwie o Monte Cassino.
Zachowały się fotografie z tego okresu, w tym z mszy polowej odprawionej w Ankonie między 19 a
24 sierpnia 1945 roku.
czerwiec 1943 r.
o Fotografia wykonana na Bliskim Wschodzie podczas formowania Armii Andersa.
Powrót do Polski i życie w Monkiniach
Po zakończeniu wojny służył jeszcze przez pewien czas w duszpasterstwie wojskowym w Anglii.
8 czerwca 1948 roku powrócił do Polski i osiedlił się w Monkiniach, gdzie spędził resztę życia. Choć
był emerytem, pełnił posługę dla lokalnej społeczności — odprawiał msze, spowiadał i uczestniczył w
życiu mieszkańców.
Odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami (1944),
Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino nr 15254 (1945),
Gwiazda za Wojnę 1939–1945,
Medal Polska Swemu Obrońcy (1945),
Medal za udział w Wojnie Obronnej 1939 (1983).
o Zdjęcie pokazujące księdza w późnym wieku w otoczeniu przyrody w Monkiniach.
Śmierć
Ks. Stanisław Chmielewski zmarł w 1998 roku w Monkiniach. W pamięci lokalnej społeczności i
środowisk kombatanckich pozostał jako kapłan niezłomny — kapelan frontowy, zesłaniec, świadek
historii XX wieku.